عضو سابق تیم مذاکره‌کننده: بازگشت‌پذیری فعالیت‌های هسته ای ایران؛ 3 تا 4 ماه

عضو سابق تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای زمان بازگشت‌پذیری فعالیت‌های هسته‌ای تعلیق شده کشورمان را به طور قطع ممکن و دوره آن را 3 تا 4 ماه دانست.

محمد سعیدی ، درباره مدت برگشت پذیری فعالیت های هسته ای تعلیق شده کشورمان در صورت دست نیافتن به توافق گفت: شرایط مذاکرات به نحوی است که مسئولان عالی کشورمان درسطوح مختلف تصمیم دارندآن را حل و فصل کنند.
وی هشدار داد : مردم بدانند که اگر به توافق دست نیابیم مقصر اصلی و قطعی 1+5 است.
معاون سابق سازمان انرژی اتمی، برگشت پذیری فعالیت های هسته ای کشورمان را قطعا ممکن دانست و افزود: دانش هسته ای کشورمان وارداتی نیست بلکه بنیان آن بومی است و به راحتی می تواند برگشت پذیر باشد.
سعیدی با رد دیدگاه کسانی که مدت بازگشت پذیری فعالیت های هسته ای کشورمان را حدود 6 سال اعلام کرده اند گفت: البته زمان بازگشت در غنی سازی خیلی کوتاه است اما درباره رآکتور اراک چون اجزاء آن نابود نمی شود و به آسانی می توان جایگزین کرد زمان بازگشت ، بیشتر است اما قطعا کمتر از یک سال خواهد بود.
وی همچنین درباره محدودیت های تحقیق و توسعه فعالیت های هسته ای کشورمان طبق بیانیه لوزان گفت: فرایندی که در این بیانیه برای استفاده از سانتریفیوژهای نسل جدید تعریف شده است می تواند منطقی باشد به شرط آنکه بتوانیم تحقیق و توسعه را بدون محدودیت ویژه انجام دهیم.
سعیدی افزود: فناوری هسته ای در کشورمان شامل فرآوری چرخه سوخت ، تولید آب سنگین،
رآکتورهای آب سنگین و آب سبک ، فعالیت هایی است که قبل از بیانیه لوزان محدودیتی برای آن نداشتیم ؛ ‌البته پس از این بیانیه هم هیچ محدودیتی تعریف نشده است و در زمان توافق باید تعریف شود .
وی گفت : تنها عرصه ای که محدودیت کمی ایجاد شده، تحقیق و توسعه در سانتریفیوژهاست و محدودیت نیز به این معنی است که در چه نوع سانتریفیوژ و به چه شکلی تحقیق کنیم و تا چه حد پیش برویم.
عضو سابق تیم مذاکره کننده هسته ای افزود: تحقیق و توسعه از موضوعاتی است که موجب توقف گفتگوها در مقطعی از مذاکرات بود و 1+5 به هیچ عنوان حاضر به پذیرش این محور به ویژه در بخش سانتریفیوژها نبود که خوشبختانه تیم مذاکره کننده توانست آنان را متقاعد و تفهیم کند که ما از این حقمان کوتاه نمی آییم.
سعیدی گفت : به همین علت توانستیم محدوده ای از تحقیقات و توسعه را در بیانیه لوزان تعریف کنیم.
وی با تبیین فرایند تحقیق و توسعه از زمان دستیابی به سانتریفیوژهای نسل یک اظهار داشت:
حدود 12 سال در این زمینه فعالیت شد تا به مرحله ای رسیدیم که زنجیره ای 164 تایی از این نوع نصب شد و با ایجاد زنجیره های مختلف توانستیم از تولید آزمایشگاهی به مرحله نیمه صنعتی برسیم.
سعیدی گفت: سانتریفیوژهای نسل جدید که قطر و ارتفاع بیشتری هم دارد فناوری بسیار پیشرفته ای دارد که ما در این زمینه از نظر دانش و اطلاعات بنیادین به مرحله قابل قبولی از
آن دست یافته ایم.
وی افزود: ما نمونه ای از این نوع سانتریفیوژ را هم تولید کرده ایم اما رفع نواقص این نوع دستگاه ها و طی کردن مراحل آزمایشگاهی ، نیمه صنعتی و صنعتی 7 تا 8 سال طول خواهد کشید.
معاون سابق سازمان انرژی اتمی با اشاره به دستیابی کشورمان به سانتریفیوژهای ir2،
ir4 و ir6 گفت : لزومی ندارد که در استفاده از همه این دستگاه ها با هم جلو برویم بلکه باید به سمت استفاده از آخرین فناوری سانتریفیوژهای نسل جدید سوق یابیم.
سعیدی افزود: نمونه این گونه فناوری اکنون در شرکت هلندی - انگلیسی quotation mark یورنکو quotation mark در هلند تولید می شود و ما به سمت تولید آخرین نمونه این دستگاه های پیشرفته دنیا حرکت کرده ایم و ارزش آن را دارد که سال ها با دقت روی این دستگاه ها تحقیق کنیم.
این کارشناس فناوری هسته ای ، فرایند تکمیل تحقیق و توسعه بر روی سانتریفیوژهای پیشرفته را از مرحله ایجاد زنجیره تا استفاده از آن در غنی سازی صنعتی ، دوره ای 8 ساله دانست.
وی گفت : گرچه طبق بیانیه لوزان محدودیت هایی در برخی سانتریفیوژهای پیشرفته برای ما ایجاد شده است اما همینکه 1+5 حاضر شد حق ما را بپذیرد که به تحقیق و توسعه در دستگاه های نسل جدید ادامه دهیم ، پیشرفت است.
سعیدی افزود: طبق فرایندی که تعریف شده است، در 10 سال آینده می توانیم به مرحله‌ای برسیم که نواقص نسل های نو سانتریفیوژها را رفع کنیم و با آزمایش های لازم روی این سانتریفیوژها به صورت تکی، به مرحله آزمایشی ، نیمه صنعتی و صنعتی برسیم.
معاون سابق سازمان انرژی اتمی در پاسخ به پرسش دیگری درباره پیامدهای پذیرش محدودیت در استفاده از سانتریفیوژهای پیشرفته به ویژه کمبود سوخت برای نیروگاه هسته ای بوشهر گفت: با همین سانتریفیوژهای نسل یک بود که توانستیم 12 تن اورانیوم غنی کنیم و این گونه نیست که اینها اصلا قابل استفاده نباشد.
وی در عین حال افزود:‌ البته سانتریفیوژهای نسل جدید به علت quotation mark سو quotation mark ی بالاتر یعنی توان جداسازی بیشتر خروجی بالاتری دارد و استفاده از آن اقتصادی تر است
سعیدی همچنین در پاسخ به این پرسش که چه تضمینی وجود دارد که بتوانیم سوخت لازم را از بازارهای جهانی تامین کنیم اظهار داشت: علت تدوین برنامه غنی سازی در سال 77 تضمینی برای همین مسئله بود که اگر کشورهای طرف قرارداد ما سوخت نیروگاه ما را تامین نکردند بتوانیم فوری سوخت لازم را خودمان تولید کنیم.
وی افزود: بر این اساس ، تاسیسات نطنز به عنوان مجموعه ای تعریف شد که بتوانیم خودمان سوخت لازم برای نیروگاه هایمان را فوری تامین و جایگزین کنیم . با بهره مندی از این تاسیسات کشورمان در دنیا به عنوان تولیدکننده سوخت محسوب می شود و اکنون جزو 8 کشوری هستیم که توان غنی سازی داریم.
سعیدی گفت: ارزش راهبردی این دانش و فناوری چیزی نیست که در دنیا در اختیار هر کشوری باشد و حتی از این به بعد هم اجازه نمی دهند که هر کشوری به آن دست یابد به نحوی که با وضع معاهدات محدود کننده ، مانع از این می شوند که کشور دیگری بتواند وارد عرصه تولید سوخت هسته ای به عنوان منبعی راهبردی شود.
مذاکره کننده سابق هسته ای کشورمان افزود: این درحالی است که دانش هسته ای در کشورمان بومی و فرایند تولید سوخت مستند شده است و دانشی وارداتی نیست که با قطع آن، دانش هسته ای در کشورمان از بین برود .
وی گفت: به همین علت نباید واهمه داشته باشیم که اگر اختلالی یک تا سه ساله در پیشرفت این دانش ایجاد شود چیزی از دست بدهیم . البته با پذپرش محدودیت ها ، روند صنعتی شدن ما کند می شود اما چیزی را از دست نخواهیم داد.
سعیدی افزود: آنچه اهمیت دارد این است که چه زمان از این دانش در قالب صنعتی آن استفاده کنیم. این تصمیمی سیاسی و در حیطه اختیارات رهبر معظم انقلاب و دولت هاست که تشخیص می دهند چه زمانی این دانش که از مرحله آزمایشی گذشته و به مرحله نیمه صنعتی رسیده است به مرحله صنعتی تبدیل شود.
عضو سابق تیم مذاکره کننده هسته ای در بخش دیگری از مصاحبه با اشاره به روند مذاکرات هسته ای در یک دهه گذشته، پیشرفت تدریجی فناوری هسته ای کشورمان و عقب نشینی غرب را ثمره مقاومت ملی در حمایت از این فناوری دانست .
وی گفت : از زمان مذاکرات هسته ای در سال 2002 با سه کشور اروپایی تا تبدیل این گروه به 1+5 ، هیچ گاه حاضر نبودند فرایند تولید مواد اورانیوم و تولید uf4 ما را بپذیرند و مدت طولانی بحث کردیم تا متقاعد شدند که این جزو حقوق ملی ماست.
سعیدی افزود: پس از آن، مرحله به مرحله پیش رفتیم و آنان تولید uf6 را نیز در اصفهان پذیرفتند ماده ای راهبردی که خوراک تاسیسات نطنز برای غنی سازی است .
معاون سابق سازمان انرژی اتمی گفت: این درحالی است که کره جنوبی پس از 32 سال فعالیت هسته ای تا مرحله uf6 می تواند تولید کند و پس از دو سال مذاکره این کشور، هنوز امریکایی ها به آنان اجازه نداده اند از این مرحله پیش بروند .
وی ، دستیابی ایران به چرخه غنی سازی اورانیوم را برای غرب غیرقابل باور دانست و افزود : در مذاکرات 2005 و 2006 هیچ یک از اعضای 1+5 و حتی روسیه حاضر نبودند حق غنی سازی کشورمان را به رسمیت بشناسند و گفتند uf6 را بدهید تا در منطقه آنگاست روسیه غنی سازی و به ما تحویل شود.
سعیدی گفت: اما با مقاومت ملت ایران و تدابیر رهبر معظم انقلاب در چند سال گذشته به مرحله ای رسیدیم که در لوزان مجبور شدند حق غنی سازی ما را به رسمیت بشناسند و در مرحله بعد می توانیم این مسیر را ادامه دهیم و زمانی که مسائل ما با 1+5 حل شود نباید هیچ محدودیتی در چرخه سوخت هسته ای داشته باشیم.
عضو سابق تیم مذاکره کننده هسته ای افزود: برخی کشورها برای فعالیت در این زمینه اقدام کردند اما تجهیزاتشان را جمع آوری و منتقل کردند و اجازه ندادند به غنی سازی دسترسی داشته باشند.
وی گفت : فعالیت های صلح آمیز هسته ای ما ، نمونه ای کاملا ویژه در جهان محسوب می شود که تاکنون در دنیا سابقه نداشته است .