اعتیاد به مواد مخدر چیست؟

قبل از پاسخ به این سوال؛ بهتر است واژه اعتیاد را بررسی کنیم. بطور کلی؛ هرچیزی که از حد تعادل بیشتر مصرف شود؛ به گونه ای اعتیاد در شخص ایجاد می کند. لازم است بدانید که اعتیاد تنها به مواد مخدر نیست؛ بلکه می توان اعتیاد به رفتاری یا قهوه و ... را مثال زد.

اعتیاد به مواد مخدر ؛ یک بیماری مغزی است زیرا مواد مخدر بر مغز تأثیر می گذارند و حتی اگر فرد بخواهد که آن را ترک کند مغز اجازه نمی دهد و مصرف نکردن مواد مخدر به همین دلیل دشوار است. اگر اعتیاد در نوجوانان کنترل نشود می تواند آسیب های جبران ناپذیری را برای فرد و خانواده اش در پی داشته باشد.

علائم فرد معتاد

از رایج ترین علائم فرد معتاد می توان به موارد زیادی اشاره کرد که در ادامه  به برخی از رایج ترین این علائم اشاره می کنیم:

• چرت زدن در طول روز؛ اما نباید هر کسی را که در طول روز چرت می زند را به چشم یک معتاد دید.
• افراد معتاد اغلب حضور در جمع دوستانشان را ترجیح می دهند و در مقابل از حضور در جمع خانوادگی بیزارند.
• ممکن است در ساعتی از روز به طرز شگف انگیزی آرام و خوشحال باشند و به یکباره؛ به یک آدم عصبانی، پرخاشگر و مضطرب مبدل شوند. گاهی پرخاشگری نوجوانان به حدی فوران می کند که ممکن است شروع به شکستن وسایل منزل کنند.
• آن ها تمایل دارند پشت درب‌های بسته برای مدت طولانی بنشینند. در واقع آن‌ها در آن زمان در عالم هپروت سیر می کنند.
• بی توجهی به تمیز بودن و استحمام کردن.
• یکی دیگر از نشانه های مصرف مواد مخدر کاهش وزن می باشد. البته در نظر داشته باشید که میزان تغییر وزن مربوط به نوع مخدر مصرفی است.

چه دلایلی فرد را به سمت اعتیاد می کشاند؟

بسیاری از والدین عقیده دارند که اعتیاد در نوجوانان در واقع نوعی سرکشی و تلاش برای جلب توجه است؛ اما نمی توان درمورد چنین مشکلی کاملا سطحی و بدون اطلاعات برخورد کرد. یکی از رایج‌ترین دلایلی که نوجوانان به موادمخدر رو می‌آورند، کسالت بار بودن زندگی‌شان است زیرا مصرف مواد؛ نوعی وقت گذراندن و تفریح به حساب می‌آید.

بسیاری از افراد در سنین نوجوانی، از اعتماد بنفس کمی برخوردار هستند و برای دستیابی به اعتماد بنفس به مواد مخدر روی می اورند و حتی برخی از دختران برای کاهش وزن و رسیدن به وزن ایده ال خود به مواد روی می اورند. خب این دسته از نوجوانان نیاز به راهنمایی درستی جهت آگاه سازی دارند.

دلیل اعتیاد بسیاری از کسانی که به مصرف مواد روان‌گردان روی می‌آورند، حس کنجکاوی و شکست‌ناپذیری است، این که می‌خواهند ببینند بعد از مصرف مواد، چه اتفاقی برایشان می‌افتد. یکی از مهم‌ترین اقدامات در این زمینه، آگاه کردن نوجوانان از عواقب و اثرات دراز مدت مصرف مواد مخدر است.

برخی مواقع هم پیش می اید که فرد توانایی "نه" گفتن را ندارد و به همین دلیل به سمت استعمال مواد مخدر سوق پیدا می کند. چقدر عالی میشد اگر والدین و معلمان می توانستند با راهنمایی نواجوانان و نشان دادن راه درست از غلط؛ مانع بروز چنین مشکلاتی می شدند. در ادامه به بررسی نقش اساسی والدین در این زمینه اشاره می کنیم.

پس بطور کلی؛ اگر بخواهیم یک جمع بندی کلی از دلیل روی آوردن شخص به اعتیاد را  بررسی کنیم می توانیم بگوییم که؛ شاید به دلیل استرس یا همرنگ گروهی جدید از دوستان شدن منجربه روی آوردن شخص به مواد مخدر شده باشد. وقتی وابستگی فیزیکی به مواد شروع می‌شود، بدن بدون مواد مخدر، علائمی دردناک و ناراحت‌کننده را تجربه خواهد کرد زیرا همانطور که در ابتدای مقاله هم اشاره کردیم؛ اعتیاد به مواد مخدر؛ یک بیماری مغزی است زیرا مواد مخدر بر مغز تأثیر می گذارند و اجازه ترک و مصرف نکردن مواد مخدر را نمی دهد. این جمله را به یاد داشته باشید"اگر علت روی آوردن فرد به مواد مخدر را بدانید خیلی بهتر می‌توانید راه کمک به او را پیدا کنید."

والدین چگونه می توانند از اعتیاد فرزند خود جلوگیری کنند؟

یادتان باشد که اعتیاد یک بیماری روحی و روانی است و وقتی مصرف مواد مخدر خارج از کنترل شود، دیگر داشتن اراده به تنهایی کافی نیست تا فرد بتواند از شر اعتیاد خلاص شود. سرزنش کردن فرد معتاد که در واقع بیمار است هیچ انگیزه‌ای برای ترک به او نمی‌دهد و فقط باعث احساس شرم و گناه و ناتوانی در او می شود و همین امر خودش باعث می شود که نوجوان  بیشتر از قبل به سمت مصرف مواد برود.

اگر در خانواده یا آشنایان فردی معتاد دارید؛ برای بهبود وضعیت آن شخص موظفید تا مواردی را رعایت کنید:

حرف زدن را جایگزین قضاوت کنید تا آن شخص بتواند به شما اعتماد کند؛ زیرا صحبت کردن با یک شخص چه معتاد و غیر معتاد ؛ نشان دهنده حمایت شما از آن شخص است.

جمع بندی

در پروسه ترک اعتیاد جوانان، تنها خانواده نمی تواند کمک کند، بلکه خود فرد مبتلا هم باید افراد کمک رسان را یاری کند و بداند که قصد انها از درمان برای بهتر شدن خودش است و نه یک تنبیه. همچنین از رفتارهایی مانند: ملامت‌گری، مقابله‌گری، جنگ و جدال، نظرات آزاردهنده و ... ندهید، عقاید او را مسخره نکنید؛ بلکه سعی کنید فرد را به آگاهی برسانید و متقاعدش کنید تا به درمان راضی شود.

مجموعه پناه سبز یکی از بهترین مجموعه های روانشناسی است که در پی حل چالش های والدین و نوجوانان آن ها است. به همین دلیل کتاب ها و دوره های آموزشی مختلفی را می توانید در سایت پناه سبز مشاهده کنید. بنابراین اگر با مشکلات مختلفی همچون اعتیاد نوجوان به بازی، خودارضایی در نوجوانان، رابطه عاطفی نوجوان و ... مواجه هستید، حتما به پناه سبز سر بزنید.