آزمایش طب کار، هزینه و مدارک لازم

آزمایشات طب کار شامل آیتم‌ها و موارد زیادی است که هریک از این موارد با توجه به وضعیت شغلی کارکنان و با تشخیص متخصص طب کار می توانند مورد تست یا آزمایش قرار گیرند. هر شرکت و یا کارفرما ممکن است بنا به شرایط موجود و قوانین شرکت آزمایشات متقاوتی را درخواست کند، اما طبق قوانین سازمان تامین اجتماعی برای معاینات قبل از استخدام و همچنین گایدلاین وزارت بهداشت و درمان کشور آزمایشات روتین مشخصی بدین منظور تعیین شده است. در ادامه به جزئیات این معاینات، هزینه و مدارک لازم برای انجام آن پرداخته شده است.

معاینات بدو استخدام و دوره ای طب کار شامل چه آزمایشاتی است؟

در معاینات بدو استخدام و معاینات دوره ای طب کار یک معاینه کامل پزشکی شامل معاینات کلی (سنجش فشار خون، سمع قلب و ریه، معاینات اسکلتی عضلانی و …) و همچنین معاینات اختصاصی  با توجه به نوع شغل فرد، توسط متخصص طب کار یا پزشک عمومی دوره دیده انجام می‌شود. هدف این معاینات سنجش سلامتی فرد جهت بررسی توانایی انجام شغل محوله و همچنین تاثیر احتمالی شغل بر سلامتی وی می‌باشد. این معاینات همچنین شامل:

1) آزمایشات خون و ادرار

در معاینات بدو استخدام آزمایشات کلی از قبیل آزمایش اندکس‌های خونی، سطح چربی و قند خون ناشتا و آزمایش ادرار پس از نمونه گیری از فرد در آزمایشگاه یا در محل مرکز طب کار، انجام می‌شود. بسته به سابقه سلامتی فرد، سن وی و یا نوع شغلی که قرار است استخدام شود آزمایشات موردی بنابر نظر متخصص طب کار برای وی درخواست می‌شود.

2)  ادیومتری (تست شنوایی)

یکی از آیتمهایی که در معاینات بدو استخدام انجام می‌شود، ارزیابی وضعیت شنوایی (بوسیله شنوایی سنجی) قبل از پذیرش آنها در شغل مربوطه است. با انجام تست شنوایی سنجی و بررسی وضعیت شنوایی فرد قبل از شروع به کار، مسئولیت کارفرمایان در برابر شکایات و ادعاهای آینده کارگران در زمینه کاهش شنوایی شفاف می‌شود. همچنین از قرارگیری کارگران دارای افت شنوایی در معرض سر و صدای بالاتر از حد مجاز، بدون در نظر گرفتن ملاحظات لازم جلوگیری می‌شود.

3)  اپتومتری (تست بینایی)

تستها و روش‌های مختلفی برای سنجش بینایی فرد مورد استفاده قرار می‌گیرد. یک تست کامل بینایی بسته به فرد و نیازهای شغلی، می‌تواند به نیم ساعت یا بیشتر زمان نیاز داشته باشد و اغلب شامل یک تست ساده خواندن چارت بینایی، تست عمق دید و تست کوررنگی است. هدف انتخاب فردی است که وضعیت بینایی وی خللی در انجام صحیح وظیفه محوله ایجاد نکند.

4) اسپیرومتری (تست تنفس)

اسپیرومتری یا تست تنفس جهت بررسی عملکرد ریه مهمترین، در دستر‌س‌ترین و کم هزینه‌ترین آزمون عملکرد ریه است. در این تست حجم هوای جابه‌جا شده بین ریه و محیط بیرون اندازه‌گیری می‌شود که در تشخیص بیماریهای ریوی بسیار کمک‌کننده است. بنابراین اسپیرومتری به منظور شناسایی بیماریهای ریه در مراحل اولیه بیماری انجام می‌شود.

4)  تست نوارقلب

این تست، یک روش غیر تهاجمی برای ثبت فوری فعالیتهای الکتریکی قلب است.تست  نوار قلب می‌تواند به تشخیص وجود یا عدم وجود مشکلات قلبی در فرد جویای کار کمک نماید. این تست، ساده ترین و اولین تستی است که در صورت نیاز به بررسی علائمی مانند ناراحتی در قفسه سینه، تنگی نفس، کاهش توانایی در ورزش، تپش قلب، گیج رفتن سر یا غش کردن، انجام می‌شود. نوار قلب یا تست ECG ممکن است جهت بخشی از معاینات بدو استخدام یا بازرسی بیمه انجام گیرد. نوار قلب در داخل مرکز انجام می‌شود و بدون درد بوده و حدود 5 دقیقه زمان می‌برد.

آزمایشات خون و ادرار روتین معاینات طب کار

آزمایش خون و ادرار روتین معاینات طب کار شامل موارد زیر است که معمولا به درخواست کارفرما ممکن است متفاوت باشد.

• CBC (شمارش سلول‌های خونی)
• FBS (قند خون ناشتا)
• Cholestrol (کلسترول)
• Cr (کراتینین)
• BUN (نیتروژن اوره خون)
• TG (تری گلیسیرید)
• SGOT & SGPT (آنزیم‌های کبدی)
• U/A (تجزیه کامل ادرار)

دیگر آزمایشات خون و ادرار در صورت درخواست کارفرما:

 BS (قند خون)، Hb (هموگلوبین)، HCT (هماتوکریت)، PLT (شمارش پلاکت)،  PT (زمان پروترومبین)، PTT (زمان پروترومبین نسبی)،  LDL (کلسترول بد)، HDL (کلسترول خوب)، WBC (شمارش گلبول های سفید)،  RBC (شمارش گلبول های قرمز)، HCV (حجم متوسط گلبول های قرمز)، HCG (تست حاملگی)، PSA (آزمایش پروستات)،  U/C (کشت ادرار)

آزمایش اعتیاد معاینات بدو استخدام

آزمایش عدم‌اعتیاد معاینات طب کار، توسط کارفرمایان درخواست می‌شوند و جزء آزمایشات روتین معاینات بدو استخدام محسوب نمی‌شوند. کارفرمایان می‌توانند مطابق با قوانین و ضوابط داخلی شرکت‌ها در خواست نمایند که این تستها برای هر فردی انجام شود. این تستها انواع مختلفی دارند. تست مورفین، آمفتامین و متافتامین که تست سه پارامتری اعتیاد محسوب می‌شود از شایعترین تستهای درخواستی هستند. تستهای کاملتر شامل بررسی وجود متادون، ترامادول، بنزودیازپینها و … است. (جهت انجام تست اعتیاد لازم است که فرد حداقل یک هفته قبل از مراجعه به طب کار داروهای ضد درد و افسردگی و … را به علت احتمال ایجاد تداخلات و خطا در نتیجه آزمایش مصرف نکند).

نکات و مدارک لازم جهت انجام معاینات طب کار چیست؟

1. همراه داشتن معرفی‌نامه، کارت ملی و پایان خدمت و 8-12 ساعت ناشتایی جهت انجام آزمایشات الزامی است.
2. جهت معاینات قلب و ریه، بالاتنه بطور کامل و جهت معاینات زانو و واریس، اندام تحتانی از ساق پا تا زانو و اندازگیری فشار خون، اندام فوقانی از مچ تا بالای آرنج میبایست عریان شود، لذا از پوشیدن پیراهن یا مانتو و شلوار تنگ خودداری شود.
3. جهت انجام تست ادیومتری ۱۶ ساعت ناشتایی صدا لازم است. به این معنی که از قرار گرفتن در معرض صداهای بلند و نامتعارف (کنسرت، محیط کار پر صدا ،جشن های با سر و صدا زیاد و…) و استفاده از هندزفری خودداری شود.

هزینه آزمایشات و معاینات طب کار چقدر و به عهده کیست؟

طبق ابلاغیه انجمن صنفی کارفرمایی مراکز تخصصی طب کار استان تهران که هر سال در ماه اردیبهشت اعلام می‌شود هزینه معاینات طب کار بدو استخدام و دوره ای 1402 بدون آزمایش 560،000 تومان و با آزمایش 690،000 تومان (برای افراد زیر 35 سال) تعیین شده است. همچنین برای افراد بالای 35 سال بعلت الزامی بودن تست نوارقلب، هزینه معاینات بدو استخدام با آزمایش و نوارقلب 790،000 تومان می‌باشد. اگر در معرفی نامه آزمایش اعتیاد سه گانه درخواست شده باشد مبلغ ۹۴۰,۰۰۰ ریال و برای هزینه تست اعتیاد ده‌گانه مبلغ ۲،۱۰۰،۰۰۰ نیز به مبالغ فوق اضافه می‌شود.

به موجب ماده 90 قانون تامین اجتماعی کارفرما مکلف است قبل از به کارگماردن کارکنان ترتیب معاینه پزشکی آن ها را بدهد. قانون هزینه معاینات بدو استخدام را به عهده کارگر می گذارد. اما ممکن است برخی از کارفرمایان این هزینه را تقبل کنند. از سوی دیگر بر طبق ماده 92 قانون کار و ماده 88 قانون تامین اجتماعی کارگرانی که به لحاظ شغل در معرض بروز بیماری های ناشی از کار قراردارند باید با هزینه کارفرما حداقل سالی یک بار مورد معاینه و آزمایشات پزشکی قرار گرفته و در پرونده آنان منعکس شود , لذا طبیعتا هزینه معاینات دوره ای نیز بعهده کارفرما قرار دارد.

جمع بندی

مرکز طب کار پرانا با عقد تفاهم نامه با سازمان تامین اجتماعی در لیست مراکز مجاز معاینات بدو استخدام در تهران موضوع ماده ۹۰ تامین اجتماعی قرار دارد. در این مرکز کلیه معاینات طب کار از جمله معاینات دوره‌ای، معاینات بدو استخدام، آزمایشات مربوط به سلامت کارکنان سازمان‌ها (ادیومتری، اسپیرومتری، نوار قلب، معاینه پزشک متخصص یا عمومی، بینایی سنجی) انجام می‌پذیرد. طب کار پرانا در روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت 7:30 الی ۱۷ آماده خدمت رسانی به شما عزیزان است.