زمانی که بسیاری از دعاوی در دادگاه ها به پایان می رسند، ممکن است طبق رای دادگاه یکی از طرفین محکوم به پرداخت خسارت شوند. ولی مواردی دیده شده که طرف مقابل زیر بار پرداخت آن نخواهد رفت یا دیر آن را پرداخت می کند. در این مورد قانون خسارت تاخیر تادیه را در نظر گرفته است تا از وارد شدن ضرر و زیان به داین جلوگیری شود. شاید از خود بپرسید خسارت تاخیر تادیه از چه زمانی محاسبه میشود؟ در پاسخ به این سوال می توان گفت دو نظریه در این مورد وجود دارد که در ادامه هر یک را معرفی می کنیم.

توافق طرفین در خسارت تاخیر تادیه

اگر در مورد خسارت تاخیر تادیه طرفین با هم به صورت کتبی یا شفاهی به توافق برسند، دادگاه نیز در حکم بر اساس توافق صورت گرفته عمل خواهد کرد. طبق ماده ۱۵ اصلاحی قانون عملیاتی بدون ربا، تمامی تسهیلات و وجوه اعطا شده که در اجرای این قانون، بانک ها به افراد حقیقی و حقوقی پرداخت کرده اند و چنانچه در قراردادی که بسته اند توافق شده باشد که این افراد در سر رسید معین شده پول و تسهیلات اخذ شده به علاوه سود، ضرر و هزینه های اجرایی و ثبتی را پرداخت کنند، در صورتی بعد از مطالبه بانک پرداخت نکند، قابل وصول خواهد بود.

مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه

در مورد مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه دو نظریه وجود دارد که هر یک را معرفی می کنیم.

نظریه سررسید

اگر طلب از نوع سند عادی یا رسمی با سررسید معین باشد، لذا موعد پرداخت رسیده باشد و در صورت مطالبه طلبکار، بدهکار از پرداخت خودداری کند، دادگاه خواهان را محکوم به پرداخت اصل بدهی و خسارت دیرکرد آن از زمان سررسید تا زمان پرداخت خواهد کرد.

طبق ماده ۲ قانون صدور چک، دارنده این امکان را دارد تا محکومیت صادر کننده را در مورد پرداخت تمامی خسارات و هزینه های ایجاد شده که به طور مستقیم در رابطه با وصول طلب خود از سمت او ایجاد شده اعم از اینکه پیش از صادر شدن حکم یا بعد از آن باشد، از دادگاه درخواست کند. منظور از تمامی خسارات وارد شده نیز همان خسارت دیرکرد است که بر حسب شاخص تورم از تاریخ چک تا تاریخ وصول محاسبه خواهد شد. درنتیجه مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه چک نیز تاریخ سررسید آن است.

بر اساس ماده ۵ آیین نامه اجرای مفاد اسناد نیز طلبکار با وثیقه باید در درخواست صادر شدن اجراییه از دفترخانه بنویسد که مقدار خسارت دیرکرد تا تاریخ صدور اجراییه (از زمان سررسید سند) صورت می گیرد و پس از آن مربوط به اداره ثبت است.

نظریه مطالبه

طبق این نظریه مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه از زمانی است که طلبکار طلب خود را درخواست می کند. بر اساس ماده ۵۵۲ آیین دادرسی مدنی، در دعاوی با موضوع دین از نوع وجه رایج، مبدا محاسبه خسارت دیرکرد از تاریخ مطالبه دین توسط داین است. در محاسبه آنلاین تاخیر تادیه میزان این خسارت بر اساس شاخص بانک مرکزی و با فرمول خاص محاسبه خواهد شد.