محمدرضا اسقائی جایزه ویژه جشنواره ابن‌سینا را کسب کرد
اسقایی در تبیین مسئله‌ای که این اختراع به آن پاسخ می‌دهد، می‌گوید: «بزرگ‌ترین عارضه‌ای که بدنه خرده‌فروشی سنتی با آن روبروست، رسوب کالا و حبس نقدینگی است.
تهران – آبان ۱۴۰۵:محمدرضا اسقائی، پژوهشگر دکتری تخصصی دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران و کارآفرین برجسته کشور، موفق به کسب جایزه ویژه (Special Award) از سازمان ارتقای خلاقیت، نوآوری و اختراعات (OCIIP) در جشنواره بین‌المللی ابن‌سینا ۲۰۲۶ شد.
این دستاورد معتبر که در امتداد موفقیت‌های پیشین وی از جمله کسب مدال طلای چالش جهانی نوآوری NIIC 2026، مدال طلای مسابقات جهانی اختراعات ژنو ۲۰۲۶ و مدال نقره سیلیکون‌ولی ۲۰۲۶ به دست آمده، کلکسیون افتخارات بین‌المللی این مخترع ایرانی را کامل‌تر کرد.
تبدیل خرده‌فروشی ایستا به ماشین خودگردانِ تولید فروش
محور این موفقیت، اختراع ثبت‌شده وی تحت عنوان «بازار مدور مکاترونیک» (طراحی قفسه مدور مبتنی بر تخفیفات کاهشی چرخشی با جک خطی) است؛ طرحی نوین که خرده‌فروشی فیزیکی را از یک فضای ایستا و انبارگونه، به یک ماشین خودگردانِ تولید فروش بدل ساخته است.
اسقایی در تبیین مسئله‌ای که این اختراع به آن پاسخ می‌دهد، می‌گوید: «بزرگ‌ترین عارضه‌ای که بدنه خرده‌فروشی سنتی با آن روبروست، رسوب کالا و حبس نقدینگی است. در فروشگاه‌های سنتی، کالا در قفسه‌ها می‌ماند و تنها چیزی که حرکت می‌کند، زمان و هزینه سرمایه است. بازار مدور این وضعیت را وارونه می‌کند و حرکت فیزیکی را به عنوان یک مکانیزم مهندسی‌شده برای مدیریت جریان ثروت به قلب مدل کسب‌وکار وارد می‌کند.»
وی با تشریح مکانیزم فنی این طرح می‌افزاید: «جوهره این اختراع در کوپل شدن مستقیمِ جابه‌جایی فیزیکی قفسه‌ها با منطق قیمت‌گذاری است. کالا از یک نقطه وارد چرخه می‌شود و در یک حلقه مدور روی ریل‌ها حرکت می‌کند. هر جابه‌جایی قفسه، هم‌زمان یک گام زمانی و یک گام قیمتی است و با هر گام حرکتی، قیمت کالا بر اساس یک تابع مشخص کاهش می‌یابد و این تغییر قیمت به‌صورت زنده روی نمایشگرهای دیجیتال دیده می‌شود.»
خلق میدان رفتاری زنده برای مشتریان
این پژوهشگر دانشگاه تهران درباره الگوی رفتاری مشتری در این سیستم تصریح می‌کند: «ما در این طرح یک میدان تصمیم‌گیری زنده خلق کرده‌ایم. مشتری با کالایی روبروست که هم‌زمان دو مسیر را طی می‌کند: کاهش قیمت و حرکت فیزیکی در بازار. او می‌داند اگر اکنون نخرد، در گام بعد قیمت پایین‌تر خواهد بود، اما هم‌زمان می‌بیند که کالا ممکن است توسط شخص دیگری خریداری شود. این ترکیبِ امکان سود بیشتر در ازای ریسک از دست دادن، یک میدان رفتاری قدرتمند ایجاد می‌کند که تا پیش از این تنها در مزایده‌ها دیده می‌شد.»
اسقائی درباره چرخه تخفیف‌ها توضیح می‌دهد: «این سیستم یک چرخه خودتخلیه‌شونده است. کالا پس از عبور از ایستگاه‌های متوالی به نقطه نهایی می‌رسد؛ جایی که میزان تخفیف بر اساس داده‌های پیشین، تقاضا را تضمین می‌کند و در آخرین ایستگاه، تخفیف به ۱۰۰ درصد می‌رسد تا کالا به‌صورت قطعی تخلیه شود. هدف ما حداکثر کردن سودِ یک تک‌کالا نیست، بلکه تمرکز بر گردش سریع سبد کامل کالا و تبدیل هزینه تبلیغات به تجربه خرید است.»
آمادگی برای پیاده‌سازی پایلوت در مناطق آزاد
این کارآفرین که سال‌ها در مناطق آزاد کشور از جمله انزلی تجربه فعالیت دارد، با بیان آمادگی برای تجاری‌سازی این طرح می‌گوید: «بازار مدور، یک نرم‌افزار فیزیکی است که معماری آن بر پایه داده و الگوریتم خود را تنظیم می‌کند. من با شناخت دقیق از چالش‌ها و ظرفیت‌های کشور، معتقدم مناطق آزاد فضایی مستعد برای پیاده‌سازی این الگوی پایلوت ملی هستند.»
دیدگاه تان را بنویسید